აკირა კუროსავა
შეაფასეთ ფილმი

აკირა კუროსავა

Akira Kurosawa
ფილმის სიუჟეტი

აკირა კუროსავა დაიბადა 1910 წლის 23 მარტს. აკირას მამა ძველი სამურაების გვარიდან იყო. მამის  გავლენის ქვეშ მოქცეული, კუროსავა სკოლიდანვე დაინტერესდა საბრძოლო ხელოვნებებით, კერძოდ კენდოთი. მიუხედავად ამისა საყვარელ საქმიანობად ხატვა იქცა, მხატვრობასაც აპირებდა და სწავლობდა კიდეც ხელოვნების აკადემიაში. მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი გარდატეხა მოხდა 1936 წელს, როდესაც გაზეთში ნახა სტუდიაში ვაკანსიის შესახებ გამოქვეყნებული განცხადება, რამაც მისი ცხოვრება სრულიად შეცვალა, იგი რეჟისორ კაძირო იამამოტოს ასისტენტი გახდა. თავდაპირველად წერდა სცენარებს, სცენარების უმეტესობის ეკრანიზება არ მომხდარა და მხოლოდ ჯურნალებში იბეჭდებოდა.
პირველი ფილმი კუროსავამ როგორც რეჟისორმა გდაიღო 1943 წელს, ფილმს „ძიუდოს გენიოსი“ ერვა, სადაც ახალგაზრდა ძიუდოისტის აღზრდაზეა მოთხრობილი, ფილმს რა თქმა უნდა ბიოგრაფიული გავლენა აქვს, აგრეთვე გამოიკვეთა კუროსავას ადამიანის სწრაფვა სულიერი სრულყოფილებისკენ, რაც რეჟისორის სხვა ფილმებში უფრო გამოიკვეთა.
1944 წელს კუროსავამ გადაიღო ფილმი „ყველაზე ლამაზები“ და გადაღებების დასრულებისთანავე ცოლად შეირთო მთავარი როლის შემსრულებელი იაგუტი ეკო, რომელთნაც ორი შვილი შეეძინა.
1945 წელს, ომის დასრულების შემდეგ მან გადაიღო „ვეფხვის კვალს მიმყოლნი“, რომელიც ცენზურის გამო მხოლოდ 1952 წელს გამოვიდა ეკრანებზე.
კუროსავას საყოველთაო პოპულარობა მოუტანა ფილმმა „მთვრალი ანგელოზი“, რომელიც 1948 წელს არის გადაღებული. ამ ფილმში მთავარს როლს ასრულებდა დამწყები მსახიობი ტოსირო მიფუნე. მთვრალი ანგელოზების შემდეგ კუროსავამ მიფუნე კიდევ 15 ფილმში ათამაშა, შეიძლება ითქვას, რომ მათი ტანდემი ყველაზე გამორჩეულია იაპონური კინოს ისტორიაში.
1950 წელს კუროსავამ გადაიღო ფილმი „რასიომონი“, სადაც მთავარ როლს ტოსირო მიფუნე თამაშობდა. ფილმი ეფუძნებოდა რიუნოსკე აკუტაგავას მოთხრობას უსიერ ტყეში, ამ ფილმით კუროსავამ დაანგრია იაპონური კინოს ტრადიციული სტილისტიკა. 4 ადამიანი სრულიად შემთხვევით ტყეში მკვლელობის და გაუპატიურების მომსწრე ხდება, ოთხივე მოწმე მომხდარის სრულიად განსხვავებულ ვერსიას ყვება, მათი მონაყოლისგან რადიკალურად განსხვავდება დაზარალებულის და დამნაშავის მონაყოლიც. რეჟისორი არ ცდილობს გაარკვიოს სიმართლე, იგი ამ ფილმით აჩვენებს, რომ ადამიანს არ აქვს მოვლენების ობიექტურად გადმოცემის უნარი, საკუთარ თავზე მიუკერძოებლად ვერ საუბრობს, რადგან ადამიანის მთავარი თვისება ეგოიზმია.
ეგოიზმთან ბრძოლის მაგალითი კუროსავამ თავის ფილმ „ცხოვრებაში“ მოგვცა, რომელიც 1952 წელს გამოვიდა. მთავარი გმირი იგებს, რომ მას 5-6 თვე დარჩა სიცოცხლე, რაც მას უბიძგებს გადახედოს თავის ცხოვრებას და რადიკალურად შეცვალოს იგი.
კუროსავამ სრულიად შეცვალა სამურაების ტრადიციული სახე კინემატოგრაფიაში. იგი არ იღებს ტრადიციული ტიპის ფილმებს სამურაების შესახებ, სადაც იდეალად ქცეული სამურაები ძირითადად სიყვარულსა და მოვალეობას შორის არჩევნის დილემაზე ფიქრობენ. მის ფილმებში ასახულია უფრო რეალისტური ბრძოლა ფულისთვის და ძალაუფლებისთვის.
1954 გამოსულმა ფილმმა „შვიდი სამურაი“ ამერიკის კინოაკადემიის მთავარი პრიზი ოსკარი მოიპოვა, შემდეგ კი ამერიკელებმა ამ ფილმის „გადამუშავება“ გააკეთეს. კუროსავამ რადიკალურად შეცვალა სამურაის ეკრანული სახე. მის ფილმებში სამურაები არა მხოლოდ პატრონისადმი უსაზღვროდ ერთგული მამაცი მეომრები არიან, არამედ გააჩნიათ საკუთარი სისუსტეებიც. სუფთად ჩაცმული სამურაების ნაცვლად მის ფილმებში არის ბინძური, მიფუნეს ნასვამი პერსონაჟი, რომელიც ცდილობს თავიდან აიცილოს სისხლისღვრა, ხოლო საქმე საქმეზე როცა მიდის, მაშინ მამაცად იბრძვის. მისი გმირები არა მხოლოდ ფიზიკური მონაცემებით გამოირჩევიან, არამედ სულიერებითაც, სამართლიანობის გრძნობით.
კუროსავას პოპულარობის ზრდას 50-იან წლებში მისმა საყვარელმა მსახიობმა, ტოსირო მიფუნემაც შეუწყო ხელი, იგი სხვა მსახიობების ფონზე საგრძნობლად გამოირჩეოდა. მის ფილმებში დიდ როლს მსახიობების გარდა ბუნებაც ასრულებდა, მას შეეძლო გადაღების შეჩერება სასურველ ამინდამდე, ფილმში რასიომონი კოკისპირული წვიმა ისეთივე მრავლისმთქმელია, როგორც პერსონაჟები.
მიუხედავად იმისა, რომ კუროსავას ყოველივე იაპონურითაა გაჯერებული, მას ასევე აღფრთოვანებდა დასავლური დრამა. შექსპირის ტრაგედიების გავლენით მან შექმნა ფილმები "ტახტი სისხლში" (მაკბეტი), "მეომრის ჩრდილი" (მეფე ლირი) "სამოთხე და ჯოჯოხეთი" (ჰამლეტი). ასევე უნდა აღინიშნოს გორკისა "ფსკერზე" და დოსტოევსკის "იდიოტი" მისეული ეკრანიზაციები. დასავლური დრამების ეკრანიზაციის დროს იგი ერთგვარ ადაპტირებას აკეთებდა და პიესის სამოქმედო არეალი იაპონიაში გადაჰქონდა, რათა უფრო გასაგებად და ნათლად გადმოეცა სათქმელი. მაგალითად, ფილმში „ტახტი სისხლში“ არ არის არც ერთი შექსპირისეული ფრაზა, თუმცა ნაწარმოების პათოსი სრულად არის შენარჩუნებული. იგი ითვლება „მაკბეტის“ ერთ-ერთ საუკეთესო ეკრანიზაციად.
1960 წელს კუროსავამ დააარსა საკუთარი კინოსტუდია „კუროსავა პრო“, სადაც დადგა ფილმები „ცუდებს მშვიდად სძინავთ“, „მცველი“, „სანძიურო“, „სამოთხე და ჯოჯოხეთი“. ამის შემდეგ იაპონურ კინემატოგრაფიაში შექმნილმა კრიზისმა იგი აიძულა დაფინანსება ჰოლივუდში ეძია. მას არ გაუმართლა, მის მიერ ჩაფიქრებული კინოები სხვა რეჟისორებმა გადაიღეს. 1969 წელს კი კუროსავამ და იაპონური კინოს სამმა დიდოსტატმა კინოშიტა კეისუკემ, იტიკავა კონმა და კობაიაში მასაკიმ დააარსეს კომპანია „ოთხი მხედარი“, სადაც კუროსავამ თავისი პირველი ფერადი კინო „დოდესკადენი“ გადაიღო. ფილმს კომერციული წარმატება არ ჰქონდა.
70-80-იანი წლები კუროსავასთვის მძიმე გამოდგა. სამშობლოში მას ძალიან აკრიტიკებდნენ და იგი მხარდაჭერას საზღვარგარეთ ეძებდა. მისი უკანასკნელი ფილმებია „სიზმრები“, “აგვისტოს რაფსოდია“ და „ჯერ კიდევ არა„. აკირა კუროსავა ტოკიოში გარდაიცვალა 1998 წლის 6 სექტემბერს.

1952 - ოსკარი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის:   რასიომონი

1957 - ოსკარი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის:   დერსუ უზალა
1980 - ბაფტა საუკეთესო რეჟისურისთვის:    მეომრის ჩრდილი


1980 წელს აკირა კუროსავამ „კაგემუშას“, შემდგომში კი „რანის“ წყალობით შეძლო იაპონიის სისხლიანი ისტორიის - მებრძოლი სამეფოებისა და მათი ლიდერების შესახებ ისტორიული ფილმების შექმნა. „კაგემუშა“ მე-16 საუკუნის იაპონიაში, სენგოკუს პერიოდში ვითარდება, სადაც მეომარი თავადის (დაიმე) სიკვდილს  თითქმის იდენტური გარეგნობის მქონე ჩვეულებრივი ქურდი  ნიღბავს.  „კაგემუშა“ არის ეპოპეა სამურაიზე, რომელიც აერთიანებს შექსპირისთვის დამახასიათებელ სამეფო კარის ინტრიგას და დიდებულ ბრძოლებს







1987 - ბაფტა საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის:   რანი


  • ქვეყანა: იაპონია
  • FACEBOOK კომენტარები
    ბოლოს ნანახი